ÖZEL EĞİTİM NEDİR?

Created with Sketch.

Özel Eğitim geniş bir yelpazedir. Birçok tanımı içinde barındıran Özel Eğitim, Çok kapsamlı bir terimdir. Özel Eğitime ihtiyacı olan bireyler kimler olduğunu, sınıflandırmaları, Özel Eğitimin amaçları, ilkeleri ve temel kavramlarını bu yazımızda hazırladık.

“Her Birey Özeldir..”

Özel Eğitimin En bilindik ve en kapsamlı tanımı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin belirlemiş olduğu tanımıdır. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine göre Özel Eğitim; Özel Eğitim gerektiren bireylerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak için özel olarak yetiştirmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların özür ve özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitimdir.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREY KİMLERE DENİR?

Çeşitli nedenlerle bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyde anlamlı farklılık gösteren bireyler özel gereksinimli olan bireylerdir. Bu Bireyler özel eğitim hizmetlerinden yararlanılan bireylerdir.

Özel Gereksinimli bireyleri ise şu şekilde sınıflandırabiliriz;

●Özel Öğrenme güçlüğü

●Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu (DHEP)

●İşitme yetersizliği

●Görme yetersizliği

●Yaygın gelişimsel bozukluk

●Dil ve konuşma bozukluğu

●Bedensel yetersizlik, Ortopedik yetersizlik

●Üstün zeka ve üstün yetenek

Ülkemizde Özel eğitim guruplarına göre özel okullar eğitimleri sürdürmektedir.

ÖZEL EĞİTİMİN AMAÇLARI NELERDİR?

Özel Eğitime ihtiyacı olan özel bireyler için Eğitimler Guruplarına göre okullarda sürdürülmektedir. Normal okullarda verilen eğitimin amaçları gibi Özel Eğitim Kurumlarının da Belirli amaçları bulunmaktadır. Türk Milli Eğitimin (TME) temel ilkeleri doğrultusunda Özel eğitime ihtiyaç duyan bireyler için hedeflenen amaçlar şunlardır;

1.Toplumsal rolleri gerçekleştirebilme

2.İşbirliğine açık olabilme

3.Diğer insanlarla iyi ilişkiler kurabilme

4.Temel Yeterlilik (Kendi kendilerine yeterli duruma gelebilme)

 5.Çevresine uyum sağlayabilme

6.Hayata Hazırlama

7.Üreten bir birey olma

ÖZEL EĞİTİMİN TEMEL İLKELERİ NELERDİR?

Özel Gereksinimli bireylere verilen Özel Eğitim Hizmetlerinin de belirli ilkeleri bulunmaktadır. Sürdürülen Özel Eğitim Hizmetleri bu ilkeler doğrultusunda verilmektedir. Özel Eğitimde Türk Milli Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda Öğrencilere şu ilkeler göz önünde bulundurulur.

1.Bireysel farklılıklar, Gelişim özellikleri ve Eğitim ihtiyaçları dikkate alınarak eğitimin verilmesi

2.Özel Gereksinimli bireylerin İlgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda eğitim verilmesi

3.Özel Eğitim Hizmetlerinin erken dönemde başlanması

4.Özel eğitim hizmetlerinin, Özel gereksinimli bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğunca ayırmadan, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanıp yürütülmesi

5.Özel gereksinimli bireylerin Eğitsel performansları doğrultusunda Amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitim görmelerine öncelik verilmesi

6.Ailelerin, Özel eğitim sürecinin her aşamasına aktif katılmalarının sağlanması

7.Özel Eğitime ihtiyacı olan bireyler için BEP Hazırlanması ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması

8.Özel gereksinimli bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini sürdürebilmeleri için kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılması

9.Özel Eğitim politikalarının geliştirilmesinde üniversitelerin ilgili bölümleri ve özel eğitim ihtiyacı olan bireylere yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşları ile iş birliği içinde çalışılması, esastır.

ÖZEL EĞİTİMDE TEMEL KAVRAMLAR

Özel eğitim ve Özel gereksinimli bireyler açıklanırken birçok kavrama ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kavramların başında zedelenme, yetersizlik, özür, risk taşıma ve engel gelmektedir. Bu kavramlar ne anlama gelmekte? Örnekleriyle birlikte aşağıda yer verilmiştir;

Zedelenme: Bireyin psikolojik, fizyolojik ya da anatomik özelliklerinde geçici ya da kalıcı işleyiş bozukluğudur. Vücudun bir parçasının olmayışı, eksik oluşu ya da işlememesi gibi durumlar zedelenmedir. Örneğin; Görme sinirleri tahrip olduğu için kişinin görememesi. Bir kişinin bacağı koptuğu için yürüyememesi.

Yetersizlik: Zedelenme ya da bazı sapmalar sonucu, bir insan için normal bir etkinliğin ya da yapının önlenmesi, sınırlandırma hali.

Özür: Bedenin belli bir bölümünün ya da organın işlevlerini yeterince yerine getirememesi durumudur. (Kırcaali-iftar, 1998)

Engel: Özürlü bireyin bireylerin toplumsal yaşamın gerekliliklerine yerine getirmede karşılaştığı sınırlılıklardır. (Kırcaali-iftar, 1998)

Risk Taşıma: Halen bir yetersizliği belirlenemeyen ancak ileride yetersizlik gösterme şansı ya da olasılığı normalde beklenenden daha fazla olan çocukları ifade eder. (Eripek, 2005)

Yorum yapılmamış

Yorumunuzu ekleyin